KARA KUTU – 2024 - Sanatın Geleceği - Ekranın Arkası

Sanatseverler, “Beyaz Küp” evreni Art-Ankara’da, ekranların ardındaki “Kara Kutu”yu Ahmet Güven, Nilgün Sipahioğlu Dalay ve Efe Alpay’ın eserleri ile deneyimlemeye davet edilmiştir.

20. yy’da, izleyicinin fiziksel sanat eserlerine odaklanmasını, sanatın saf haliyle deneyimlenmesini sağlamak amacıyla tasarlanan sanat galerileri, "Beyaz Küp" olarak adlandırılan temiz, nesnel mekanlardır . Bu kutsal mekana giren her şey sanat eseridir.
21. yy ise yeni bir gerçekliğe gebedir. Sanat eserleri sadece uzay zamanda yer almazlar. Sanal alemde yer alan nesneler, fiziksel dünyanın kopyası olmak zorunda değildir. Sadece kendi sanal alemlerinde var olabilirler ve bu nesneleri sergilemenin mekanı artık Doherty’nin Beyaz Küpü değildir. Sanal görüntüler, ekranlarda görselleşirken, bu nesneler varlıklarını adeta kara bir kutuda sürdürürler.
Kara Kutu ifadesi tanıdıktır. Her hava taşıtında bulunması zorunlu olan, uluslararası kullanılan şekli ile, bir uçuş kayıt ünitesidir. Uçuş ile ilgili bütün bilgiler kara kutunun içine belirli bir algoritma ile kaydedilir. Böylece ihtiyaç duyulan anlarda uçuş verileri yetkililer için ulaşılabilir kılınır.
Sanal alemdeki eserlerin otantikliğini ve sahipliğini belgelemenin yolu olarak karşımıza çıkan NFT (“Non Fungable Token” ifadesi, değiştirilemez/yerine başka bir şey koyulamaz token/jeton/ Sembol ya da gösterge) ile kayıt altına alınan esere ait tüm bilgiler, dünya üzerindeki pek çok bilgisayarda dağınık olarak, hiç müdahale edilemeyecek şekilde, adeta sanal bir Kara Kutu’da saklanır.
Postmodern dünyanın insanı, zamanını geçireceği alternatif evrenler arayışındadır. Bu alternatif, ekranın arkasındaki herhangi bir şey, bir film, bir oyun, olabileceği gibi, topyekûn Metaverse de olabilir. İçinde bulunulan, bu günlerde bile örneği yaşanılan, bu olgu karşısında, gelecekte fiziksel dünyadaki yaşam, alternatif sanal evrenlerdeki yaşam lehine evirilecektir.
Öte evrendeki varlıklar, sahipsiz ve bedelsiz olmayacak; mülkiyet, NFT gibi yöntemler ile güvence altına alınacaktır.
Sn. Vecdi Uzun’un Eleştirisi:
https://www.ekdergi.com/artankara-2024-uluslarasi-cagdas-sanat-fuari-bir-elestiri/
Arkheselection Kara Kutu Enstalasyonu / Sanatın Geleceği – Ekranın Arkası: Ankaralılar tuval resmine yatkın olup, tuval resmi dışındaki gelişmeleri anlamayı bırakın çoğu dijital sanatın varlığını ve gelmekte olduğundan bile haberi yok. Buna sanatçılar da dahil! Arkheselection Kara Kutu Enstalasyon alanını gözleyecek bir yerde on-on beş dakikalık sürelerle toplam bir saat durdum. Üzülerek söylüyorum; önünden geçen hiç bir tuval ressamı da bu stantla ilgilenmedi. Bu proje sanatın geleceğini önümüze serdi, ama yeniliğe açık olması gereken sanatçılar ilgilenmedi. Arkheselection Kara Kutu Enstalasyonu geleceğin sanatı ve uyguları açısından Artankara 2023’ün en önemli sanat eseriydi, birimiydi ve sanat olayıydı. Kendi adıma bu konuyu daha detaylı izlemeye çalışacağım.
Efe Alpay, Ahmet Güven ve Nilgün Sipahioğlu Dalay geleceğin sayısal sanat çalışmalarını kara kutu içindeki ekranlarla bu değişimi anlamak isteyen sanatseverler anlatmaktadır. Sayısal sanat sonuçları maddi olarak da somut eser halinde de görülebilmektedir. Bu çalışma ve Artankara 2024’de sergilenmesindeki katkılarından dolayı Fulya TURAN hocama da özellikle teşekkürlerimi iletirim.
“20. yy’da, izleyicinin fiziksel sanat eserlerine odaklanmasını, sanatın saf haliyle deneyimlenmesini sağlamak amacıyla tasarlanan sanat galerileri, “Beyaz Küp” olarak adlandırılan temiz, nesnel mekânlardır. Bu kutsal mekâna giren her şey sanat eseridir. 21. yy ise yeni bir gerçekliğe gebedir. Sanat eserleri sadece uzay zamanda yer almazlar. Sanal alemde yer alan nesneler, fiziksel dünyanın kopyası olmak zorunda değildir. Sadece kendi sanal alemlerinde var olabilirler ve bu nesneleri sergilemenin mekânı artık Doherty’nin Beyaz Küpü değildir. Sanal görüntüler, ekranlarda görselleşirken, bu nesneler varlıklarını adeta kara bir kutuda sürdürürler.
Kara Kutu ifadesi tanıdıktır. Her hava taşıtında bulunması zorunlu olan, uluslararası kullanılan şekli ile bir uçuş kayıt ünitesidir. Uçuş ile ilgili bütün bilgiler kara kutunun içine belirli bir algoritma ile kaydedilir. Böylece ihtiyaç duyulan anlarda uçuş verileri yetkililer için ulaşılabilir kılınır.
Sanal âlemdeki eserlerin otantikliğini ve sahipliğini belgelemenin yolu olarak karşımıza çıkan NFT (“Non Fungable Token” ifadesi, değiştirilemez/yerine başka bir şey koyulamaz token/jeton/Sembol ya da gösterge) ile kayıt altına alınan esere ait tüm bilgiler, dünya üzerindeki pek çok bilgisayarda dağınık olarak, hiç müdahale edilemeyecek şekilde, adeta sanal bir Kara Kutu’da saklanır.
Postmodern dünyanın insanı, zamanını geçireceği alternatif evrenler arayışındadır. Bu alternatif, ekranın arkasındaki herhangi bir şey, bir film, bir oyun, olabileceği gibi, topyekûn Metaverse de olabilir. İçinde bulunulan, bu günlerde bile örneği yaşanılan, bu olgu karşısında, gelecekte fiziksel dünyadaki yaşam, alternatif sanal evrenlerdeki yaşam lehine evirilecektir. Öte evrendeki varlıklar, sahipsiz ve bedelsiz olmayacak; mülkiyet, NFT gibi yöntemler ile güvence altına alınacaktır.Sizleri, “Beyaz Küp” evreni Art-Ankara’da, ekranların ardındaki “Kara Kutu”yu deneyimlemeye davet ederiz.”İyiye iyi, kötüye de kötü denir. Fuar yönetimine kendi adıma teşekkürlerimi iletirim. Arkheselection Kara Kutu Enstalasyonu’nun bu fuarın en önemli sanat çalışması olduğu, ama pek fazla kişinin farkına bile varamadığı düşüncesindeyim. Vecdi Uzun, Mart 2024.Kaynak: Vecdi Uzun, EK Dergi © 2024, 11 Mart 2024